მეტრო და პირადი სივრცე

ვინც ამბობს, რომ ქართველებს ინდივიდუალობის შეგრძნება არ გვაქვს, ის ქართულ მეტროში არ ჩასულა. არ დაკვირვებია მათი პრობლემებისა და კმაყოფილების ამსახველი სიარულისთვის, სადაც ზედმეტად მკვეთრადაცაა გამოხატული თითოეულის ხასიათი. ყოველ ჯერზე როცა მეტროში ჩავდივარ მახსენდება ბრბოს წრფივი რიგის ამსახველი კადრი პოსტ ცუნამური იაპონიიდან. ამ ფოტოდან გავიაზრე რატომ აყვა იაპონია გერმანულ ფაშიზმს და იტალიური ტემპერამენტი რატომ გამორიცხავს ფაშისტური ჯარის სწორხაზოვან მარშირებას. ხოლო მეტროში მოხვედრისას ვხვდები, რატომ ვერ ხდება პოპულარული ტვიტერი საქართველოში.

ტვიტერი სამეცნიერო წრეებში კოლექტიური ცნობიერების საბაზისო სოციალურ ქსელად ითვლება. საქართველოში კი ინდივიდუალური ცნობიერება მეტადაა განვითარებული ვიდრე კოლექტიური თვითშეგრძნება. ტვიტერის და სხვა ანალოგიური sms მიკრობლოგინგის დანიშნულება მომენტალური აზრის გაზიარება და მიღებაა, რასაც ტელეპატიის მოთელვით სამუშაოებს უწოდებენ ფუტურისტულ პროქტებში. ასე რომ, თუ ფუტურისტულ დროში ტელეპატია გახდება სამყაროს უნივერსალური ენა, კავკასიელი ხალხი იქამდე გვიან მივა.

ჩემი აზრით, მიზეზი პირად სივრცეში უნდა ვეძიოთ. ქართული მიწა მოსახლეობის კვალობაზე ვრცელია. ბოლო წლებში რაიონებიდან ურბანულმა მიგრაციამ მასობრივი ხასიათი განიცადა. ამ დროს ქართველი უდაბნოს მასშტაბებში გაზრდილ ლომს გავს რომელიც ქალაქის ზოოპარკში გამოამწყვდიეს. რაც მეტროში ინდივიდუალურად მოსიარულე მოქალაქეზეც აისახება. სხეულის გარშემო გარკვეულ სივრცეს თავისად აღიქვამს. გამოკითხვის თანახმად, პატიმრები, რომლებიც პირადი საკუთრების და სივრცის დათრგუნვას ხანგრძლივად განიცდიდნენ, პირადი სივრცის გაძლიერებულ გრძნობას განიცდიან.

ტვიტერზე ხშირად მხვდება წუწუნი რომ ქართველი დამოუკიდებელი ტრანსპორტით მგზავრობას არჩევს საზოგადოებრივ ტრანსპორტს, რის გამოც ქალაქის ცენტრში საცობები წარმოიშვა. საქმე პრიორიტეტშია. პირადად მეც ბინის კვადრატულობასთან პროპორციულად დიდ ოჯახში ვცხოვრობ. ასე რომ სახალხო ტრანსპორტით მგზავრობას დამოუკიდებელი ტრანსპორტით მგზავრობა მირჩევნია. საცობში მანქანის გაჭედვა, ვიდრე მეტროში ადამიანურ საცობში გამეჭედოს პირადი სივრცე.

ბოშა ქალი

4-Gypsy

“რეალური ზღაპრების” პირველ ლექციაზე, ქვე-სათაურით “აურა”, ფილოსოფოსმა გიორგი მაისურაძემ საშუალო კლასზე ისაუბრა, რომელიც კვირაში ერთხელ ფაბრიკასა და ბასიანზე გართობის ფუფუნებით კმაყოფილდება და კოპი-ფეისთ წრეს ქმნის. რომ გალაკტიონი იმდენად დაფიქსირდა ქართულ რეალობაში, რომ სუიციდის აქტით ხელოვნების მკვლელად იქცა, როგორც შოთა რუსთაველი იყო შუა საუკუნეების ქართული მწერლობისთვის. რომ სქესობრივ აქტში ფულის გადამხდელი კაცი აფიქსირებს არა იმდენად უფასო სითბოს უქონლობას, არამედ სხვისთვის ან საკუთარი თავისთვის მატერიალური წარმოჩენის უნარს. რომ ლუვრში ორიგინალი ჯოკონდას ღიმილისთვის ჩასულ ტურისტებს ძეგლი ზურგიდან აქვთ ნანახი, სელფის ჯოხებთან ფრონტალური კონტაქტის გამო. რომ კოკა-კოლა ამერიკაში დემოკრატიის სიმბოლო არის, ყველა სოციალური ფენის ადამიანი განურჩევლად რომ სვამს. რომ მარტოობა არის ერთჯერადობის გამოვლენა, როცა ადამიანი კოლექტიურ კვალს არ უერთდება.

ლექცია დაიწყო აურაზე თეოსოფოსების წარმოდგენით და მოდერნისტული თეორიით გაგრძელდა, სადაც დიუშანის მზა პისუარის კოპირაიტის გარეშე გამოფენა პლაგიატის აქტი არ გვგონია და პოსტ მოდერნიზმში უორჰოლმა კონსერვის ქილების გადამრავლებით რაოდენობა ხარისხზე წინ დააყენა. აურის ბენიამინისეული გაგებით თანამედროვეობაში აურა დაიკარგა, რადგან აურის მატარებელი მხოლოდ ორიგინალი შეიძლება იყოს. როგორც წესი, მიმბაძველი ადამიანი საშუალო ფენის წარმომადგენელია, რომელიც თავს ნიმუშის ასლით ტკბობის საშუალებას აძლევს, რადგან ორიგინალის ფუფუნება არ აქვს. ლექცია ერთგვარი მოწოდება იყო მარტოობისკენ, რომელიც კოლექტიური ცნობიერების ინდივიდუალური ცნობიერებით ჩანაცვლებით მიიღწეოდა. ნამდვილად სახასიათო ღიმილი აქვს ამ ლექციის ლექტორს, ვინც შეხვედრილხართ, დამეთანხმებით ალბათ.

gypsy-tv-show-on-netflix-cancelled-or-renewed-590x218

ამ ზაფხულსვე Netflix-მა ახალი სერიალი გამოუშვა დამწყები მწერლის ლაიზა რუბინის ავტორობით Gypsy. “ვინ ხარ მაშინ, როცა არავინ გიყურებს?” – სერიალის სლოგანია და დასმულია საკითხი – თუ პიროვნება სინამდვილეში მიმბაძველია, მისგან ინდივიდუალური ცხოვრების ქონის მოთხოვნა რამდენად ეთიკურია, ანუ მიმბაძველი ტიპაჟი სხვების მიბაძვის გარეშე პიროვნულობას თუ კარგავს. სერიალის მთავარი პერსონაჟი ფსიქოლოგ-თერაპევტი ჯინ ჰოლოუეია. მას შემდეგ რაც ქვეცნობიერის კვლევა დაიწყო, თავისუფალი ნების არ სჯერა. როგორც იქნა ოცნების მამაკაცს მოანდომებს მასთან მონოგამიურ ცხოვრებას, გაუჩენს ჯანმრთელ და ჭკვიან გოგონას, ფსიქოლოგიის კათედრის კოლეგებში ავტორიტეტით სარგებლობს, მაგრამ პერმანენტულად მაქციური სურვილები იპყრობს. იგი არ მუშაობს მხოლოდ პაციენტებისგან მონაყოლი ინფორმაციით, არ სჯერდება სხვების აღქმას, პირიქით, შენიღბული იდენტობით და პაციენტების ცხოვრებაში დასადგურებით ცდილობს მათ შველას.

მაგალითად, ჰყავს პაციენტი ნარკოდამოკიდებულებით და მის დასახმარებლად ნარკოტიკი ჯერ საკუთარ ტყავზე უნდა გამოსცადოს, მერე საცხოვრებელი სახლი დაუთმოს. ჰყავს პაციენტი ქალი, რომელიც მოჭარბებული დედობრივი ინსტინქტისგან იტანჯება და რახან შვილს გასაქანს არ აძლევს, შვილისთვის იგი უინტერესოა. ჯინი პაციენტის შვილს ვითომ შემთხვევით უმეგობრდება, პირველწყაროდან იგებს თუ რატომ უკეთებს დედამისს იგნორს და შემდგომ თერაპიის კათედრაში მისულ პაციენტს ადეკვატურ რჩევებს აძლევს. ჰყავს პაციენტი ბიჭი, ვისაც დაშორების გადატანა უწევს თავზეხელაღებულ გოგოსთან. იმისთვის, რომ ამ ბიჭის განცდები აღიქვას, ამ გოგოსთან გააბავს რომანტიკულ კავშირს. როგორც ყველა სუპერგმირს, გადაქცევის რიტუალი სჭირდება. მაგალითად, კლარკ კენტი სუპერკაცად გადაქცევისთვის სათვალეს იხსნის და თმას უკან იწევს. ჯინი თმას ისწორებს, N4 შანელის სუნამოს ისხამს და ვისკის სვამს ღვინის ნაცვლად.

ჩემი აზრით, იყო ორიგინალის ასლი, ჰგავს განტევების ვაცად ქცეულ პაიკს შაჰმათში. The Veritas-ის სერიაში ასლი რომ უნდა მოკვდეს ორიგინალისთვის. ამიტომ გვაწვდიან რარიტეტული წიგნების დაქსეროქსებულ ვარიანტებს ბიბლიოთეკებში. იყო ასლი ნიშნავს განვითარდე, რადგან ბავშვს მიბაძვით შეუძლია ლაპარაკის და ქცევების სწავლა. ბნელ ოთახში უკონტაქტოდ გამოკეტვის ალტერნატივაში უკონტაქტო ბნელ ოთახს მიბაძავს. უნიკალურობაზე ფიქრი კი მეამიტობაა როგორც თავისუფლებაზე საუბარი ქვეცნობიერთან ერთად. ერთხელ ცხოვრება დიდ მარკეტს შეადარეს, სადაც მუდმივად გიწევს ყოფნა და მზა პროდუქტების არჩევა, აღარ მახსოვს ავტორი. ჩემი აზრით, ეს ბაშაობა, მრავალი ნაციის და რელიგიის მატარებლობა პოსტმოდერნიზმის სიმბოლოა. სიმბოლო, რომ ცხოვრება საკუთარი თავის პოვნა კი არა, საკუთარი თავის შექმნაა. ხოლო პარასკევობით, როცა კლუბში თავს უჯრედად გრძნობ კოლექტივიდან, როცა ცეკვავ იმის ნაცვლად რომ მუსიკა დაწერო, როცა არემიქსებ იმის ნაცვლად, რომ გამოიგონო, შენ ამით ორიგინალს იცავ. იქნებ შენც, კაძუო იშიგუროს Never Let Me Go-ს პერსონაჟივით, ეროტიკულ ჟურნალებს ორიგილანის საპოვნელად ფურცლავ. ორიგინალის სტატუსით მოღვაწეობ, მაგრამ როცა მარტო რჩები, ჩემსავით ბოშა ხარ.

რატომ არ უნდა მქონდეს ფეისბუქის ექაუნთი?

10947312_966571226710877_6645503416850714238_n
ამ პოსტის დაწერა იქიდან მოყოლებული მინდა, როცა წინა კვირას “ბასიანის” ბილეთების ყიდვა გადავწყვიტე: რადგანაც სამსახურში გვიანობამდე ვიყავი, ინტერნეტ ვაჭრობას მივმართე. მაგრამ ამაოდ, ვინაიდან ფეისბუქის ექაუნთი არ მქონდა და შესაბამისად, მათთან დამეგობრებული არ ვარ, ისევე არაფერი გამომივიდა, როგორც სხვადასხვა კომპანიებთან, რომელთა მომსახურეობით სარგებლობა სწრაფად და შედარებით იაფად ფეისბუქში დამეგობრების მერე შეიძლება. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი დაწესებულება უკვე ნაირფეროვანი სოციალური ქსელებით სარგებლობს, უპირატესად, ისევ ფეისბუქის ფეიჯებს თვლიან, და მე, როგორც არა მომხმარებელი, არა თუ სწრაფი და იაფი ხერხით მომსახურეობის შანსს ვუშვებ, არამედ, ხშირ შემთხვევაში, მათი ღონისძიებათა თუ სხვა აქტივობის შესახებად ნაკლებად მესმის, განსაკუთრებით ქართული ორგანიზაციებისგან.
თითქოს სოციალური ქსელი თავის თავშივე დემოკრატიას მოიცავს, მაგრამ სწორედ ეს დემოკრატია იწვევს ნებაყოფლობით დიქტატურას. რაც ორგანულად ისეთივე ალოგიკურია, როგორც, დავუშვათ, ნასას ფემინისტებისგან ქალთა გონებრივი მიღწევების წარმოსაჩენად გამოყოფილი ცალკე სივრცე. ან როდესაც, წიგნს აქვს სათაური: “პირველი ფემინისტი და ლგბტ პირი კოსმოსში”, – რატომ უნდა ამტკიცო, რომ ჩვეულებრივი, რიგითი მოქალაქე ხარ და თანაც შენი განსხვავებულობის აპელირებას ახდენდენ? შესაბამისად, ჩნდება პროტესტი არა ნახსენები სოციალური ქსელის მიმართ, არამედ, უფრო კონკურენტი ორგანიზაციების მისამართით, რომლებიც იმ ბაზას ვერ აღწევენ, ყველანაირი გემოვნების აქტივობა, ესთეტიკური ცენტრისგან ფასდაკლების გაჩენა იქნება თუ თბილისობის დღის განრიგი თავიანთ თავებში რომ მოიცვან.
დღეისთვის ჩატარებული სოციოლოგიური გამოკითხვიდან მსოფლიო მასშტაბით კერძო კომპანიების აქტივობა ტვიტერზე ფეისბუქთან შედარებით ორიოდე პროცენტით მეტია, ხოლო ვორდპრესი ბლოგსპოტზე 12-ით, რომლებსაც თავისი აქტიურობით linkeld უსწრებს. მე-5-მე-6 ადგილებს კი ფლიკრი და თამბლერი ინაწილებენ. მაგრამ მსოფლიოც თანხმდება იმაზე, რომ ძირითადი საშინაო გვერდი ტვიტერთან შედარებით ფეისბუქში აქვთ. გამოსავლად თავად ხალხის აქტივობა მევლინება, ყურადღების გადანაწილება კომუნური ქსელების მიმართ, რაც, თავის მხრივ, კონკურენტუნარიანობას გაზრდის. და თავი მეც ინფორმაციულ ვაკუუმში აღარ მეგონება.Social-Media-Checklist-Small-Business

წამო, აღვშფოთდეთ და ასე შემდეგ

იუმორი იცით რაშია?
ჩემს სანაცნობოში წამებით აღშფოთებული ხალხის ნაწილს, ფიზიკური ძალადობისთვის თავადაც მიუმართავს.
თან რატომღაც მგონია, თან უკვე იმუქრებიან, დამნაშავეებს რომ დაიჭერენ, მათაც წამებით გაუსწორდებიან.
მერე ვიღაც ამასაც გადაიღებს
და წლების მერე ამაზეც აღვშფოთდებით: დამნაშავის დასჯას მოვითხოვთ.
და ასე შემდეგ.

ამბები

ქართველებს ერთი კარგი სიტყვა გვაქვს: საუცხოო.
რაც კარგია, სერვიზი თუ თეთრეული, ჩვენი თავი ჯანდაბას და, სტუმრისთვის გვინდა.
ავტობუსში ავდივარ და კონტროლიორი ამოდის.
ხალხი აგინებს მას და პრეზიდენტს. ეს ორნი ერთად ასოცირდებიან.
მერე თათარი ამოდის და ხალხი მას აგინებს, პრეზიდენტს და კონტროლიორს ამართლებს.
ვერაფერი გავიგე.
” ერთი უცხოელი მომწონს, მაგრამ ერთმანეთის ენა არ ვიცით”.
” მე და ცოლიც ვერ ვუგებთ ერთმანეთს, მაგრამ კი გვყავს სამი შვილი”.
ამბობენ, ადამიანები არ იცვლებიან, მხოლოდ საზოგადოებაში მოქცევას სწავლობენო.
” ღმერთს სულელები უყვარს, ისინი იმდენი შექმნა..”

კოსმონავტი

კოსმონავტი, მას შემდეგ რაც
ჩამოვიდა დედამიწაზე,
თითქოს წაეღო წნევიან ქარებს.

წაბარბაცდა.

შეხედე მისკენ მიშვერილ ხალხებს:
ნახე კოსმოსი? მოერიეო?

კოსმონავტი კი უშვერს იარებს:
”მოვკალი ღმერთი!
და ახლა მისი აჩრდილი დამდევს!”

მე მსურს

(სანამ ახალი წელი მოვა)

ჩემ შესახებ? ყველაფერი ისე არ არის.
არა, ყველაფერი ისეა, როგორც სხვებთან, მაგრამ არა ისე, როგორც მინდა.
მე მინდა,,
მე ვიცი რა ჩავუთქვა ასანთს, მაგრამ ხანგრძლივობა ექნება მოკლე.
მინდა ჯადოსნური ღეროები გამრავლდეს და მახსოვდეს სად დავდე.
გალამაზდეს საკუთარი ანატომია.
მინდა ფსიქიკა ქვეცნობიერთან გაერთიანდეს.
და სხვა.

ჩემ თავს უჭირს შეჩერება ერთ ემოციაზე, მას ყოველთვის ზედმეტი შეგრძნება სჭირს, იმდენი, რომ ქაოტური მდგომარეობები ქაოტურ სამყაროში არ მილაგდება.
ყოფილხართ ერთ წამს სამ ციფრიანი ემოციებით დატვირთულნი? ჰაჰა და არც იცით არსებობს თუ არა ეს ემოციები. და მერე უკვირთ, დაბნეულიო. ერთდროულად მოგდომებიათ ცხელი და ცივი წყლის მიღება? ორივე ტემპერატურის წყალს ისხამთ პირში ორი ჭიქით და გრძნობთ როგორ გტკივდებათ ოცდარაღაცა რაოდენობის კბილი. გადაამრავლეთ ეს შეგრძნება რამდენიმეჯერ და მიიღებთ ჩემს გულს. როგორ იტევს? ორგული ვარ. გულსაც ვუბრძანებ. როგორ? მე ყოველთვის ვმართავ ემოციებს. ოღონდ არა ემოციური მდგომარეობისას. ყველა ემოციას ვამჟღავნებ, სანამ არ დაბერდებიან და დასუსტდებიან. და მერე ვმართავ. მარტივია.
ვგრძნობ. იცით რას?
როცა სიკვდილი მოკვდა, სიცოცხლე დაიბადა.
შვილი მომიკვდა.
არ ვიცი არსებობდა თუ არა, მაგრამ მომიკვდა. სხეულით არ ვგულისხმობ.
ყველანი ერთად მოკვდით ბარემ თუ კვდებით. ხალხი ყოველთვის მიდის. მაგრამ ზოგჯერ ხალხში მე ვარ.
დაო, ფერმკრთალდები და ქრები. სანამ გაქრები, უნდა მოვასწოთ არაფერი.

 

(2010)