დრონი, თევზი და ოპერაცია “საშა”

როგორც წესი, სანამ დრონს ვინმე შეიძენდეს, გუგლის ისტორია და ამაზონის ლისთი სავსე აქვს დრონის აქსესუარების გვერდებით. ასეც მოვიქეცი, სათამაშო ჯერ კიდევ შეძენამდე ორბო ქილად გავიხადე და ჩემი შემოსავლისთვის ცოტათი ძვირად შემომეყიდა. სახლში მიტანამდე აქეთ დავფრინავდი და დრონი პულტით აქეთ მმართავდა. გადავურეკე მეგობრებს და ველად გასაჭრელ გეგმებს ვაწყობდით. თბილისის ზღვა ხომ გადავიფრინე და სახლის ეზოში რომ შემოვედი, სტუმრად ძმიშვილი დამხვდა – ნიკოლა გვერდითა კორპუსიდან გადმოსული. მადლობაო, ეს რა კარგი საჩუქარი მომიტანეო, – ეგონა მისთვის ვიყიდე. შემომესივნენ მთელი ეზოს ბავშვები, მე კიდევ ვიდექი და ღიმილით ვფიქრობდი რასაც წინა წელს ვფიქრობდი: წელს მაინც ვისწავლო უარის თქმა.

****

მარიამმა და ეთერმა გადაწყვიტეს ჩემთვის სურპრიზი მოეწყოთ, გვიან რუსთაველზე დამიბარეს და თევზი მაჩუქეს.
აი, ნამდვილი თევზი, სააკვარიუმო, წყლიან პარკში დაცურავდა და ამბობდნენ, ჭაობისფერიაო, რომ გაგიცანით, თავს აკვარიუმის თევზს ადარებდიო. არც შემიხედავს ისე მოვუძახე განახლებული ლურჯი ფერის ურნაში და უკანმოუხედავად წავედი. ზემოდან დააყრიდნენ ნაგავს, მაგრამ მარიამი თავისი აკანკალებული ხელებით მაინც ამოიყვანდა ნარჩენებიდან და ვინმე გამვლელ ბავშვს აჩუქებდა. მარიამი ვერ მიხვდებოდა, რომ ეტკინა იმაზე ნაკლებად, ვიდრე რამდენიმე კვირაში თევზის მფლობელს ეტკინებოდა:
თევზს ბავშვი სახლად აკვარიუმს აჩუქებდა, ავეჯად კენჭებს ჩაუყრიდა, გაწირავდა მარტოობისთვის იმდენად შეიყვარებდა, საკვებს მოიკლებდა მის გამო, მაგრამ ერთ დილასაც მკვდარს იპოვნიდა. ბოროტებაა ჩუქნიდე მალე მომაკვდავებს. ძალიან ბოროტია მარიამი.

****

წიგნის ბიჭუნა შევარქვი საშას. ჰარიპოტერობაზე ვნახე პირველად და ეგრევე მივხვდი რომ ეს კრემისფერ სამოსიანი კაცი ამდენ თინეიჯერ ჯადოქრებში სწორედ ის წიგნის ბიჭუნა იქნებოდა ვის გამოც სანტა ესპერანსაში მოვხვდი. ეს ამბავი ცოტა ადრე დაიწყო:
თამარა რომ გავიცანი, “სანტა ესპერანსას” მენეჯერი ბიჭი მოსწონდა. მოსწონდა რა, შესვენებაზე დედა ენის ბაღს რომ შემოივლიდა ეს გოგო, სავარაუდოდ მტრედებისთვის ნამცეცების დასაყრელად, სანტაშიც შეივლიდა ვითომ წიგნების და რვეულების სათვარიელებლად. ოღონდ მაშინ არ იცოდა ამ კაცის სახელი და მე წიგნის ბიჭუნა შევარქვი.
აი, როგორ უნდა გაიცნოს ინტროვერტმა გოგომ ინტროვერტი ბიჭი დახლს აქედან, მითუმეტეს, თუ ეს ბიჭუნა 40+ კაცია და ყმაწვილობის მერე შეყვარებული აღარ ყოფილა?! არა, რამდენჯერმე მათი გზა გადაიკვეთა. მაგალითად, ღვინის ნაირსახეობებზე წიგნი გაქვთო, – ამან იკითხა და იმან, – საქართველო თითქოს ღვინის ქვეყანაა, მაგრამ წიგნი ამაზე არ არისო.
ორი წელი გასტანა ამგვარმა რომანტიკამ და ერთხელაც ჩვენმა მეგობარმა დაიწყო იმავე მაღაზიაში მუშაობა კონსულტანტად. დიახ, ჩვენი კაცი შემთხვევით შევუშვით ინფორმაციის გამოსატანად. დიახ, უკვე შეგვიძლია სანტაში მხოლოდ წიგნების საყიდლად არ შევიდეთ ხელფასამდე დარჩენილ ბოლო კვირაში. არა, ეს სვლა არ ყოფილა საკმარისი და საქმეში მესამე, უფრო აქტიური გოგო ჩაერთო: მან ჯერ ჩვენი მეგობარი კონსულტანტი გაიცნო, რომ მას საშა წარედგინა, რომ მერე საშა თამროსთვის გაეცნო.
იყო რაღაც მომენტიც, დენიელ კიზის წიგნების ეკრანიზაციებზე ვსაუბრობდით, ელჯერნონზე ფილმები არ მოგვწონდა, და საშამ – მილიგანზეც აპირებენ კინოს გადაღებასო. მაინცდამაინც მაშინ ჰქონდა შემოუხვეული თამარას ნაქსოვი კაშნე სიწვრილისგან რომ იპრუწებოდა. ეს ცალკე იდგა ჩუმად და ის კიდევ – ცალკე.
იმ კვირაში მე და თამარა აღმაშენებელზე ვაპირებთ სადილს, ბარემ სანტაშიც შევივლით და ვიკითხავთ, იქნებ გამოუშვეს წიგნი ღვინოზე. გეხვეწებით, ვინმემ გამოუშვით წიგნი ღვინოზე.

ყვავილები ჩარლი გორდონისთვის

FlowersForAlgernon500ჩარლი გორდონი ბავშვობაში დედამ მიატოვა, მისი აიქიუ 68-ას უდრის, – ამინომჟავის ცვლის მემკვიდრეობითი დარღვევა აქვს, სხვაგვარად რომ ვთქვათ, გონებრივად შეზღუდული პირია, მაგრამ ბედნიერი. სპეციალურ სკოლაში დადის, სადაც “დედა ენის” მსგავს წიგნებს აკითხებენ და მისნაირებს წერას ასწავლიან. მედიცინის წყალობით სწრაფად სწავლას შეძლებს, მოძებნის დედას და ეტყვის: “დედა, გადაგიხდი, ოღონდ დამელაპარაკე! .. მე ნორმალური ვარ.” ბოლოს იგონებს, რომ დედამისს იმიტომ კი არ უყვარდა, რომ ავად იყო, არამედ სიყვარული არ შეეძლო. იმ ბოლოს, როცა ასკვნის, მის ტვინთან მედიცინის დაშვებულ შეცდომას: რაც სწრაფად ვითარდება, მალევე ქრება. რომანი წარმოადგენს ევოლუციის აღწერას უვიცობიდან სიბრძნემდე და იქიდან დეგრადირებას ორი ლაბორატორიული თაგვის ცხოვრების ჩვენებით. “მე აღარ ვარ შენი სამეცნიერო პროექტი”, – ცოდნას იმედგაცრუება მოაქვს ავტორიტეტების მიმართ.

თავიდან დენიელ ქიზიმ პატარა მოთხრობა დაწერა საცდელი ჩარლი გორდონის დღიურის სახით. მიდგება, როცა ავტორი ცდილობს წერის მანერითაც პერსონაჟში შესვლას, ან როცა ფოტოგრაფები სათამაშოებს ბავშვის პერსპექტივიდან, დაბლიდან მაღლა იღებენ, თუნდაც გურჯიევის მეთოდი, რომელიც თავიდან აქცენტით იწყებდა საუბარს და გამართულ მეტყველებაში გადადიოდა, ბულგაკოვმაც გიორგისთვის რომ მიაბაძინა ვოლანდს. და როცა ჩარლი დღიურის ბოლოს პირველ გრამატიკულ შეცდომას უშვებს, პატარა თხელი წიგნის სახეზე მიფარებით ვამბობ: – ოღონდ ახლა არ ვიტირო. ჯერ ბრედბერი და ბრაუნი მომათავებინე, ცრემლო.512px-flowers_for_algernon1.jpg

მოგვიანებით იგივე სათაურით ცუდი ფილმიც გადაიღეს. არა, წიგნი ფილმს ყოველთვის აჯობებს, – არ ვამტკიცებ, კუბრიკი ჩემი პლატონური ქმარია და “დასაქოქი ფორთოხალი” – გამონაკლისი. ეს მაგალითისთვის. ცუდი იმიტომ, რომ ჩემი საყვარელი ფრაზა, ზუსტი ციტირება არ მომთხოვოთ და, არ მოხვდა, ჯერ კიდევ ავადმყოფს გამოცდაზე თაგვი რომ აჯობებს, დაუწერია: არ ვიცოდი თაგვები თუ ასეთი ჭკვიანები იყვნენ, ელჯერნონი თეთრია, შეიძლება თეთრი თაგვები არიან ჭკვიანები, – მაგრამ ფილმს რას ვერჩი, მაინც რომანის მიხედვით გადაიღეს, სადაც მოთხრობისგან განსხვავებით ჩარლის წარსული ცხოვრება ჩანს. ფილმის უფრო ძველი ვერსიაც არის, ოღონდ მე არ მინახავს, ასე ჰქვია: “ჩარლი”.

ელჯერნონი შეიძლება არც გამხსენებოდა, იაპონური ალბომისთვის რომ არ მომესმინა, იგივე სათაური აქვს და თემატიკა. დევიდ როჯერსიც დგამდა სცენაზე, სადაც განსაკუთრებით გამახვილებულია ყურადღება წიგნის დასასრულზე: ბოლოს ჩარლის გონება ისევ სუსტდება, სპეციალურ სკოლაში შედის, სადაც ისევ “დედა ენისნაირ” წიგნებს კითხულობს. ცოდნის ათვისება იქნებ მის სისტემატიურობაშია, რაც, როგორც თავად პაციენტმა დაასკვნა, თავისთავად გონებრივი აქტივობის დაჩქარებას გამორიცხავს.

ბევრი წიგნი უნდა ვიკითხო და ბევრი უნდა ვწერო, მერე რა, რომ ფენილკეტონური არ ვარ, მეც დამცინიან და ხშირად ვერ ვხვდები, ძალიან ჭკვიანი უნდა გავხდე.