წარსულში მომხდარი ირონიები

იდარდე, –
ემოციები მჩხვლეტს.
და მედინება თეთრი სისველე.

გამჭირვალეა.

გაიყიდება ეს სახლიც.
დარჩება ჩვენთვის ნანგრევები,
სხვისთვის კი – ბინა.

მაწუხებს ჩხვლეტა.
ვითხოვ ჩემებურ ანესთეზიას.

მეკუმშება ხელები
შენი ჟაკეტის ჯიბეში არსებულ
ხურდებთან.

ვყიდით ბინას.
შემოდგომისთვის უნდა მოვასწროთ
ნაგავსაყრელზე დატოვება
ბავშვის,
ნამსხვრვების,
წვრილმანი სერვიზების
და ქილებში ჩატენილი ცხვირსახოცების.

სამზარეულო გაიტანეს და დარჩა
ფარდა.
ვიხურებ მხრებზე.
ვამბობ, რომ მცივა.
გავუძლებთ.
11.10.2010.

შავი კარკასი


რასაც არ ვიტყვი, ჩემ წინააღმდეგ იქნება გამოყენებული.
ვდუმვარ. მაკერებენ თვისებებს, რომლებიც არ მაქვს. და როცა აღმოაჩენენ, რომ არ მაქვს, როლი გაქვსო, და მიდიან.
საყიდლებმაც ვერ მიშველა. მიკვირს. მიკვირს? ვეღარ.
დახურული სივრცე არ მიყვარს, როცა მოძრაობს. როცა დგას, მაშინ რეაქცია არ მაქვს. მოკლე და ვიწრო ტრანსპორტებს ვერ ვეგუები. მგონია წავიქცევი, არა და ვზივარ. იშვიათად დავდივარ მარშუტკით. ზოგჯერ კილომეტრებს გავდივარ ფეხით. ფეხით სიარული მიყვარს. როგორც საკუთარი თმა მიყვარდა ერთ დროს. მერე შეიღება.
სულს ვუბერავ ჰაერს და ასე ვერთობი საღამომდე. საღამოს ადრე დავიძინებ ჰაერისგან გამოფიტული.
ხანდახან ციტრუსს ვიწურავ ტუჩებზე. ხელებს საპნით დღეს მერამდენედ ვიბან. ერთ წერტილს ვუყურებ და ვხვდები, როგორ დიდდებიან საღებავის ფოსოები და შიგნით შავი კარკასი მხვდება. საინტერესო საქმიანობაა და წარმოიდგინეთ, – შემეცნებითი.
გინახავთ პიანინოს ჩონჩხი? სიმებაცლილი ხმოვანი სისტემა? დავშალე.
დრო სწრაფად გადის. კიდევ დღე ცხვირსახოცების სვრაში და მათ რეცხვაში ვატარებ. სანამ შრებიან, – ვისვენებ.
ამას წინათ აღმოვაჩინე, რომ ერთით მეტი კბილი მაქვს. უცნაურია, აქამდე არ შემიმჩნევია. სხვამ მითხრა. ექიმმა. მერე იმან სხვა ექიმს დაუძახა და ერთად იცინოდნენ. რაოდენობა არ ნიშნავს ხარისხს. ჯერ ოღროჩოღროა. მერე სუსტია და ემალაცლილი.
სტომატოლოგებთან დედასაც არ აქვს კარგი ისტორია. სამაგიეროდ მამისგან სუსტი თირკმელი მაქვს. მამას ერთი საერთოდ არ აქვს, მე – ორი, მაგრამ ავადმყოფი. ამას არ ვეუბნები მათ, ვისთანაც ვსვამ ან ვისთანაც პოტენციაშია, რომ უნდა დავლიო. ანუ იციან ჩემმა მშობლებმა და ძმამ.
ვმკურნალობ. თითქოს დიეტაც. საღამოვდება. ადრე ვიძინებ. დედა შეეცდება ჩემს გამხიარულებას. მომიწვება და მომიყვება ზღაპრებს, რომელსაც დააბოლოვებს: „ყველაფერი კარგად იქნება“. მე კი დაველოდები ზარს, რომელსაც მთელი კვირაა ველი.

სახლი, რომელშიც ვიპარებოდი

ხედებია ჩემი აივნიდან

 

 

 

არასდროს გავპარულვარ სახლიდან. არა იმიტომ, რომ რახან მეექვსე სართულზე ვცხოვრობდი სიმაღლის მეშინოდა, არც იმიტომ, რომ სურვილი არ მქონდა, მშობლებისგან მორალით მქონდა განსაზღვრული საქმის სიავ-სიკარგე.
სახლი, რომელიც ამოჩემებული მქონდა ჩვენი ბინის გვერდით მდებარეობდა. შიგ არავინ ცხოვრობდა, მაგრამ ძველი მეზობლის სუნი კაი ხანი იდგა.
თამარი ქართველი ებრაელი იყო. როგორც ამბობდნენ, მისი ოჯახი შევარდნაძემ გააწამა, მაგრამ ებრაელებს მასზე ცუდს ვერ დააცდენდი. თბილი ქალი კი იყო: მე და ჩემს ძმას ”ოქროს” გვეძახდა. მიკვირდა, ქვას რატომ გვადარებდა. გვიან გავიგე, რომ ოქრო ძვირფასი იყო.
ჩემი ძმის დაბადება სსრკს დაშლას დაემთხვა. მთელი ზამთარი უშუქობა იყო. ოჯახს ჩვილთან ერთად ცხოვრება განსაკუთრებით უჭირდა. თამარი გვსტუმრობდა და დაირით გვართობდა. ის დაირა წლების მერე ჩემს ძმას გაუტყდა, – ცუდი ხელი ჰქონდა. მახსოვს, დედამ ინერვიულა.
თუ შუქი მოვიდოდა, სერიალებს ვუყურებდით. მაშინ სერიალებს ყველა უყურებდა. კოცნის სცენის დროს ბავშვებს ხელებს თვალებზე გვაფარებდნენ, ისე, რომ არ ვიცოდით რატომ. პირველად აქედან გავიგე, როგორ ჩნდებიან ბავშვები: ”დინასტიის” პერსონაჟმა, შვილის კეთება ახლავე უნდა დავიწყოთო და მშობლებმა ხელები აგვაფარეს. ამ დღეს უკავშირდება ჩემი პირველი იმედგაცრუება ტვინში შეტენილ ღმერთზე, რომელიც ჯადოსნური ჯოხით სახავდა ბავშვებს.
ის ემოცია ახლაც მახსოვს: მიკვირდა. ისევე, როგორც მიკვირდა ყოველ აღდგომას დაყრილი ჭორი, რომ პარასკეობით ებრაელები ბავშვებს კლავენ და მათი სისხლიდან აცხობდნენ ნამცხვრებს. თამართან მისვლას იმ დღეებში ერიდებოდნენ, არც მისგან მიწოდებულ ”ნამცხვრებს” სინჯავდნენ. არა და კეთილი ქალი იყო, რაც თავი მახსოვს, შვილიშვილების დაწყვილებაზე ფიქრობდა: ბიჭი წუნია ყოლია, თქვენს გარიგებულს, მზეთუნახავიც რომ იყოს, არ მოვიყვანო. თამარი რომ მოხუცდა, მათთან გადავიდა საცხოვრებლად. ბინა დაცარიელდა, თუმცა თამარის სუნი რჩება.

****

იმ ხანებში ერთი მულტფილმი გადიოდა. პერსონაჟს პრინცესა რომი ერქვა. მამამაც ასე შემარქვა. და დამაჯერეს, რომ პრინცესები სახლიდან არ იპარებიან. ვერაფრით გავიხსენე მულტფილმის სახელი. მერე ”რომაული არდადეგები” ვნახე.
ხელახლა დავიწყე შეპარვისთვის მზადება. სიზმარში ხშირად ვიპარებოდი და ბინას ინტერიერს ვუცვლიდი. ასე არ ვიყავი მარტო მე. თურმე ჩემი ძმაც თავისებურად ცდილობდა შიგ შესვლას. ღამ-ღამობით, როცა ყველას გვეძინა, თითებით კედელს ფხაჭნიდა. რომ შევამჩნიეთ, უკვე ღრმა ხვრელი იყო. მოგეხსენებათ, სტალინური პროექტის სახლი სიფრიფანა კედლებით. დედამ ნაჩვრეტი პლასტერინით ამოავსო. მერე ვიგებ, რომ ჩემმა მეგობარმა პირადი ცხოვრება მეზობელთან კედელში ხვრელით ააწყო და ასე პლატონურად უყვარდა მასთან სახლში მისვლის გარეშე.
თამარმა ბინის გასაღები ჩვენ დაგვიტოვა. ჩაშვებული წყალი ან მუშების-შესვლა გამოსვლა რომ გვეკონტროლა. აქამდე ზოგი მდგმური, თუ გასაღები სახლში დარჩებოდა, ჩვენგან იპარებოდა სახლში. მე ვუყურებდი, როგორ იპარებოდნენ. სიხშირის გამო ამ სანახაობას შევეჩვიე.

****

სახლმა ბევრი მდგმური გამოიცვალა. ძირითადად, სტუდენტ ბიჭებზე ქირავდებოდა. აღარც მეზობლების ინსტიტუტი იყო, ყავისთვის რომ დადგომოდი. მეზობლებს გარეგნობითაც ვერ ვცნობდი. უბრალოდ ვიცოდი, რომ მდგმურებს უჩიოდნენ: თქვენგან ხმაურიაო, -საყვედურისთვის ურეკავდნენ თამარს.
მერე თამარი გარდაიცვალა. მე და დედა პანაშვიდზე წავედით. მაინტერესებდა, მისმა შვილიშვილმა როგორი ცოლი მოიყვანა. ვერ ვნახე.
ბინას კი ქირაობდნენ მეგობრები, შეყვარებულები, ცოლ-ქმარი.. როცა ბიჭი მეზობლები აივანზე გამოდიოდნენ, მამა აივანზე დგომას მიშლიდა: პრინცესები ბიჭების საუბრებს არ ისმენენო. მე კი მათ სახლში ყოველთვის მინდოდა შეპარვა. განსაკუთრებით მაშინ, როცა შიგ არავინ ცხოვრობდა.
როცა ვიღაც მომეწონა, სურვილი მქონდა, იმ სახლში მასთან მეცხოვრა. გასაღებს ვუყურებდი, როცა მამამ თქვა: რატომ არ ვუჯერებდით თამარს, მისგან ეს სახლი უნდა გვეყიდაო. თამარა ბებო და მისი დაირა ყველას გვიყვარდა.
მერე მამამ გვითხრა, რომ ფული გვჭირდებოდა და ბინას ვყიდითო. ოღონდ სახლი არ გაგვეყიდა და დავშორდები მეთქი იმ ბიჭს, – ღმერთს ვუთხარი. მერე გადავიფიქრე, – სახლი ცარიელი კარკასი გახდა სიმბოლურ დატვირთვებს მოკლებული. და როცა ჩემმა ძმამ ახალი სახლი ნახა, მითხრა: შენ მოგეწონება, მესამე სართულია, აივნიდან ყვავილები მიწამდე ეშვება, – ადვილად გადაიპარები, – გამიკვირდა, საიდან იგრძნო მეთქი. ალბათ ეს ზოგადი ოცნებაა.
თამარის მერე იმ სახლში პირველად შარშან მოვხვდი. და-ძმა ცხოვრობდა. მათ დამპატიჟეს იქ, სადაც ყოველთვის მინდოდა შეპარვა. არქიტექტურა შეცვლილი იყო მთლიანად. თამარის სუნი აღარ იდგა. რომელიღაც სუნამოს სუნი უფრო.
როცა ახალ სახლში გადავედით, კედელზე ნაჩვრეტები და პლასტერინები შევნიშნეთ. გაგვეღიმა. ახლა დედა დგას აივანთან და ამბობს: იმ მთის იქით, ჩემი სახლია. მე კი ვფიქრობ: იმ მთის იქით, ჩემი ოცნება იყო, რომელიც არ გავრისკე. ისტორია არ არის სახლზე. ჩემზეა. მას შემდეგ ყველა ოცნებას ვრისკავ.

ჩემი მინიატურული ბინა

ბინა ყუთებში მოთავსდა.

მატრიოშკის პრინციპით ყუთი ყუთში ჩაიდო.

ოთხად მომკეცეს, ვერ ჩამატიეს.

ხუთად მომკეცეს და ჩამატიეს.

გავიარე კვადრატი სივრცე, კარდონის კედლები, სკოჩით დაიხურა ჭერი.

არ ვიცოდი, შიგ თუ ცხოვრობდა სხვა. ჩამოსვლაში ის დამეხმარა.

სხვას დაკეცილი შუბლი აქვს. დაკეცვის დროს დაუზიანდა.

ბნელა. მე არ მინახავს მისი სახე. შეხებით ვიცი.

მივესალმეთ ერთმანეთს კვადრატულ სივრცეში. ვისაუბრეთ მინიატურულ ქალაქზე ლუდთან და ჩაისთან. ვეკითხებით ერთმანეთს სახელებს. რა მნიშვნელობა აქვს სახელებს.

ერთმანეთი ვიგრძენით ხელის გულებზე, გულში.

ვეუბნები: „მიყვრხარ“.

„ასე მალე?“

ხელში კუბიკ–რუბიკი ეჭირა. ვალაგებდით. არატრადიციულად. შუქნიშნების ფერები ერთად მოთავსდა.

კი, გამჭირვალე ვარ. უფრო – უფერული. მიძერწავს ტანსაცმელს. ქანდაკება ვხდები. ვჩერდები ტანსაცმლის შიგნით. ვშეშდები. ირგვლივ მიშენებს ჩარჩოს, ორმაგ კვადრატში ვსუნთქავ კარდონის ჰაერს. ვჭამ კარდონის გემოიან საკვებს, მესმის კარდონის ფხაჭუნი მისი სიარულისას.

წვება ლოგინში. უყვარს თავისი ლოგინი.

ჰაერი სხვადასხვა აირის ნაერთია. ქალაქში მისი უამრავი ეგზემპლარია. აქ მხოლოდ ერთი. ქალაქში უფერო, უსუნო, უგემო, უხილავი მასა ხან მძიმეა, ხან – მსუბუქი. ბინაში ჰაერი ტბაა, არამოძრავი.

კარდონი გააკეთეს ხისაგან. ხე ჰაერსაც უშვებს და ისრუტავს. კარდონი მკვდარი ხეა, ექსპონატი.

ამოვიჩემეთ სკამი, სადაც ვსხდებოდით.

ვიგრძენი ყუთზე ფეხის კვრა გარედან. დატრიალდა სივრცე. ერთმანეთში დავტრიალდით.

ვკოცნით ერთმანეთს, რომ არ ვიგრძნოთ კარდონის ჰაერი. ყუთში არ არის ხე, ნახშიროჟანგი რომ შეისრუტოს.

როცა ჰაერი თბება, ფართოვდება და მეტ ადგილს იკავებს. ხელის გულებით ვათბობთ ჰაერს რომ გაიჟღინთოს. ვიღებ მის ხელებს, ვასუნთქებ, ვკოცნი, მერე ვუზილავ, კანის ბოჭკოებს შორის რომ გათბეს. თბება.

ის მჭირდება, რომ არ ვიგრძნო კარდონის ჰაერი. მასაც ვჭირდები.

გარე სივრცესთან გვაკავშირებს რადიო.

რადიო მართკუთხედი, ლამის წრეწირი ფორმის გამოსხივება. რადიოტალღის მზარდი სიხშირე შრიალებს. დაბალ ხმაზე ვაყენებთ შრიალს. ვშრიალებთ.

მეკითხება, როგორ ვცხოვრობდი ქალაქში.

„შენ მოგწყინდება ბინაში და დაბრუნდები ქალაქში“.

ვეუბნები, – არ მივატოვებ.

არ მომწონს, იატაკზე რომ აგდებს მოწეულ სიგარეტს, საჭმლის ნაფრცქვენებს, პლასტმასის ქილებს. ქალაქის სიბინძურე მაქვს, პლასტმასის. უფერულ კანზე მხედავს ლაქებად. არ მაძლევს სარკეს.

ვწერთ.

ხანდახან მხარზე აჯდება ობობა.

ჩვენ სამნი ვართ.

ყუთში, რომელშიც არ არის ფანჯარა, ვფსამ.

კედლებს ვჩიჩქნი.

დაწოლის წინ ვსაუბრობთ, როგორ დავტოვოთ კარდონი.

ვცდილობთ, გავიშალოთ მხრებში. გაზმორვას ვცდილობთ.

„არ დამტოვო, ერთად გავიქცეთ!“

აღმოვაჩინე, – დავპატარავდი. დამეხაზა შუბლი, მუცელი.

ჩვენს სხეულს ზომა შეუმცირდა.

„დავამტვრიოთ რადიო?“

„დავამტვრიოთ!“

არ აქვს მნიშვნელობა რომელმა რომელს უთხრა.

ვამტვრევთ.

ობობა გვაწუხებს და ვკლავთ.

ჩვევა გვაქვს, თვალდახუჭულები ვუყურებთ ერთმანეთს.

იგუდება კარდონის ჰაერისგან. ებურცება ძარღვები ზედმეტად მოძრავი სისხლისგან.

უყურებს თავის თავს სარკეში. კვდება.

ვხვდები ცოტა ხანში გავიგუდები მეც. მაგრამ აღარ მინდა ქალაქში ასვლა.

იმიტომ არა, რომ ბინძურია. მე ის არ მახსოვს.

ხანდახან მოვა ის ჩემთან მძიმე სულად, ტანი მას მხოლოდ ამსუბუქებდა. მეტყვის, რომ მისი ვარ. ჰაერის ნაცვლად, მის სულს ვისუნთქავ და გადავრჩები.