ყვავილები ჩარლი გორდონისთვის

FlowersForAlgernon500ჩარლი გორდონი ბავშვობაში დედამ მიატოვა, მისი აიქიუ 68-ას უდრის, – ამინომჟავის ცვლის მემკვიდრეობითი დარღვევა აქვს, სხვაგვარად რომ ვთქვათ, გონებრივად შეზღუდული პირია, მაგრამ ბედნიერი. სპეციალურ სკოლაში დადის, სადაც “დედა ენის” მსგავს წიგნებს აკითხებენ და მისნაირებს წერას ასწავლიან. მედიცინის წყალობით სწრაფად სწავლას შეძლებს, მოძებნის დედას და ეტყვის: “დედა, გადაგიხდი, ოღონდ დამელაპარაკე! .. მე ნორმალური ვარ.” ბოლოს იგონებს, რომ დედამისს იმიტომ კი არ უყვარდა, რომ ავად იყო, არამედ სიყვარული არ შეეძლო. იმ ბოლოს, როცა ასკვნის, მის ტვინთან მედიცინის დაშვებულ შეცდომას: რაც სწრაფად ვითარდება, მალევე ქრება. რომანი წარმოადგენს ევოლუციის აღწერას უვიცობიდან სიბრძნემდე და იქიდან დეგრადირებას ორი ლაბორატორიული თაგვის ცხოვრების ჩვენებით. “მე აღარ ვარ შენი სამეცნიერო პროექტი”, – ცოდნას იმედგაცრუება მოაქვს ავტორიტეტების მიმართ.

თავიდან დენიელ ქიზიმ პატარა მოთხრობა დაწერა საცდელი ჩარლი გორდონის დღიურის სახით. მიდგება, როცა ავტორი ცდილობს წერის მანერითაც პერსონაჟში შესვლას, ან როცა ფოტოგრაფები სათამაშოებს ბავშვის პერსპექტივიდან, დაბლიდან მაღლა იღებენ, თუნდაც გურჯიევის მეთოდი, რომელიც თავიდან აქცენტით იწყებდა საუბარს და გამართულ მეტყველებაში გადადიოდა, ბულგაკოვმაც გიორგისთვის რომ მიაბაძინა ვოლანდს. და როცა ჩარლი დღიურის ბოლოს პირველ გრამატიკულ შეცდომას უშვებს, პატარა თხელი წიგნის სახეზე მიფარებით ვამბობ: – ოღონდ ახლა არ ვიტირო. ჯერ ბრედბერი და ბრაუნი მომათავებინე, ცრემლო.512px-flowers_for_algernon1.jpg

მოგვიანებით იგივე სათაურით ცუდი ფილმიც გადაიღეს. არა, წიგნი ფილმს ყოველთვის აჯობებს, – არ ვამტკიცებ, კუბრიკი ჩემი პლატონური ქმარია და “დასაქოქი ფორთოხალი” – გამონაკლისი. ეს მაგალითისთვის. ცუდი იმიტომ, რომ ჩემი საყვარელი ფრაზა, ზუსტი ციტირება არ მომთხოვოთ და, არ მოხვდა, ჯერ კიდევ ავადმყოფს გამოცდაზე თაგვი რომ აჯობებს, დაუწერია: არ ვიცოდი თაგვები თუ ასეთი ჭკვიანები იყვნენ, ელჯერნონი თეთრია, შეიძლება თეთრი თაგვები არიან ჭკვიანები, – მაგრამ ფილმს რას ვერჩი, მაინც რომანის მიხედვით გადაიღეს, სადაც მოთხრობისგან განსხვავებით ჩარლის წარსული ცხოვრება ჩანს. ფილმის უფრო ძველი ვერსიაც არის, ოღონდ მე არ მინახავს, ასე ჰქვია: “ჩარლი”.

ელჯერნონი შეიძლება არც გამხსენებოდა, იაპონური ალბომისთვის რომ არ მომესმინა, იგივე სათაური აქვს და თემატიკა. დევიდ როჯერსიც დგამდა სცენაზე, სადაც განსაკუთრებით გამახვილებულია ყურადღება წიგნის დასასრულზე: ბოლოს ჩარლის გონება ისევ სუსტდება, სპეციალურ სკოლაში შედის, სადაც ისევ “დედა ენისნაირ” წიგნებს კითხულობს. ცოდნის ათვისება იქნებ მის სისტემატიურობაშია, რაც, როგორც თავად პაციენტმა დაასკვნა, თავისთავად გონებრივი აქტივობის დაჩქარებას გამორიცხავს.

ბევრი წიგნი უნდა ვიკითხო და ბევრი უნდა ვწერო, მერე რა, რომ ფენილკეტონური არ ვარ, მეც დამცინიან და ხშირად ვერ ვხვდები, ძალიან ჭკვიანი უნდა გავხდე.

4 responses to “ყვავილები ჩარლი გორდონისთვის

  1. “ყვავილები ელჯერნონისათვის” ამერიკული ფანტასტიკის კრებულში წავიკითხე პირველად. სადაც ბრედბერი, აზიმოვი, შეკლი და საიმაკი არსებობს, კიზს ხშირად არც იხსენებენ, მაგრამ მე ძალიან მიყვარს და რამდენჯერაც გადავშლი, ვიცრემლები.

გამოთქვით აზრი

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s