ებრაული მაცა, უხამეცო ღვინო და სხვა

 

 ებრაელთა ტრადიციაა, რომ ადამიანს, მაშინ შეუძლია პასუხის მიღება, თუ კითხვის სწორი ფორმულირება შეუძლია. ამიტომ სუფრასთან საუბარი კითხვა-პასუხის ფორმით მიმდინარეობს. საუბრის დაწყებამდე მაცას ხსნიან, კითხვას სვამენ, ღვინოს სვამენ, მერე მაცას აფარებენ ხელსახოცს და მეორე ჭიქას ასხამენ. მთავარია, მოხერხებულად იწვე, მარცხენა ხელს ეყრდნობოდე. რადგან ეგვიპტეში ფეხზემდგომელნი ჭამდნენ. სხვა დღესასწაულთა შორის გათავისუფლების დღესაც აღნიშნავენ. ძირითადად, ოთხ სადღეგრძელოს სვამენ: პირველი – თავისუფლების, მეორე – დღესასწაულის და სხვა. 

ყველა ებრაელს საერთო ბედი აქვს. ებრაელი გძულდეს, ნიშნავდეს, მისი ერი გძულდესო, ნათქვამია. მაგალითად, 1475 წელს ერთმა ტრიდენტში მცხოვრებმა ებრაელმა თავისი სახლის წინ მდინარეში მკვდარი ბავშვი ნახა და თავადვე აცნობა მმართველობას. ამის მერე ებრაელთა ხოცვა დაიწყეს და მათი ქონების მიტაცება. ამბობდნენ, ”საშინელ სიმყრალის გასაწმენდათ” ხმარობდნენ ქრისტიანთა სისხლს. გამოძიების  პროცესი 1835 წელს დასრულდა და ბრალდებულს დანაშაული არ დაუმტკიცდა.

ხოლო 1952 წელს რამდენიმე ურიას და სალდათებს ორი ქრისტიანი ბავშვის მოკვალს აბრალებდნენ. ყურადღება დასურათებულ წიგნაკზე გამახვილდა, რომელზეც გამოსახული იყო ურიებისგან ქრისტიანის სისხლის ხმარება. წიგნი ებრაული პასექის საღამოსთვის იყო დანიშნული. შეიცავდა ლოცვებსა და ლექსებს და ამსტერდამში უცენზუროდ დაბეჭდილიყო. სინამდვილეში ნახატზე გამოსახული იყო დაავადებული ფარაონი, რომელიც ებრაელთა სისხლში ბანაობდა. ქვემოთ კი ესპანურ ენაზე ებრაული ასოებით ეწერა: ”ებრაელთ ბავშვების სისხლში ბანაობს ფარაონი კეთროვნებისაგან მოსარჩენად”.

ებრაელებს აბრალებდნენ საპასექო ხმიადისთვის და სხვა საიდუმლო სენის (ანუ ებრაელი კაცების მენსტრუაციის, (?) ბრმა ბავშვების, ღორის ყურებითა და ეშვებით დაბადებულთა) განსაკურნად ქრისტიანთა სისხლის გამოყენებას. ყოველი მკვლელობის დროს ბავშვს წინ-დაუცვითავდნენ და ფრჩხილებს აჭრდნენ. მთავრობისგან კანონიც შემუშავებულა: ”ებრაელებს აღეკრძალებათ ბავშვების პარვა და ვინც მოიპარავს უნდა დაისაჯოს, როგორც ავაზაკი.” ანუ სიკვდილით. მაგრამ კანონებში ისიც ეწერა, რომ ქრისტიანსაც ეკრძალებოდა ებრაელის მოკვლა. ურიები ქრისტიანთაგან განშორებულ კვარტლებში ცხოვრობდნენ, რომელთაც გეტტოს უწოდებდნენ.

თავად ებრაელები ისე იმართლებენ თავს, რომ მოსეს რჯული გატაცებას და მკვლელობას კრძალავს. ხოლო სექტანტ ებრაელებს თავისიანებად არც თვლიან. სხვათაშორის, ძველ რაბბინების ნაწერებში პერუშიმის სახელით იწოდებოდნენ. თურმე ადრე ებრაელები ყარაიმების გარდა ფარისევლების სწავლას მისდევდნენ. ის პირნი, რომელთაც განსაკუთრებით ფარისევლები ერქვათ, ქრისტეს შობამდე მეორე საუკუნეში, იმიტომ, რომ შემდგომ ყველა ებრაელმა მათი სწავლა მიიღო და ეს სახელწოდება გაქრა ებრაელთა ისტორიიდან. ახლა ფარისევლები, როგორც განცალკევებული სექტა, აღარ არსებობს და ის შეიძლება ყველა ებრაელს ეწოდოს, როგორც ძველ ებრაელთა სარწმუნოებრივი მიმართულების მიმდევრებს. მხოლოდ ხასსიდიმები არიან წარმომადგენელნნი ახალი კაბალისტურ-მისტიკური მიმართულებისა ზოგი ქვეყნის ებრაელებში.

სინამდვილეში, ებრაული მაცის მომზადება მარტივია. ვიღებთ 10 ცალ კვერცხს, 1 1/2 ჩჭ შაქარს, 3 სუფრის კოვზ მზესუმზირის ზეთს, ცოტა ვანილს და ვთქვიფავთ. ვამატებთ ვანილსა და ქრისტიანის სისხლს (”შუტკა”) გემოვნებით და ვზილავთ. მიღებულ ცომს გავყოფთ ხუთ თანაბარ ნაწილად. თითოეულ ნაწილს ვამტვრევთ, სასურველია სამკუთხედის ფორმით. ვდეფთ ტაფაზე და ვაცხობთ ნელ ცეცხლზე შეწითლებამდე.

მაცას მეორე, თხელი ვარიანტია, რომ ავიღოთ 4 ცალი კვერცხი და 1 ჩჭ შაქარი, ავთქვიფოთ, დავასხათ 4 სუფრის კოვზი მზესუმზირის ზეთი, ვანილი. შევაზილოთ პურის ფქვილი, რამდენსაც შეიზელს. დავამზადოთ მაგარი ცომი, რომელსაც ოთხ ნაწილად გავყოფთ. თითოეული ნაწილი ძალიან გავათხელოთ და მოვათავსოთ გაზქურის ჰაერღუმელში საშუალო ცეცხლზე. მთავარია არ დაიწვას. გამოვიღოთ და სამკუთხედებად დავჭრათ.

მაცის იდეა ის არის, რომ ეგვიპტიდან ებრაელთა გამოსვლა მოხდა არა ებრაელთა ხალხის სიძლიერით, არამედ ღვთის სურვილით, რითაც ებრაელ ხალხს მეტი უპირატესობა რჩება. პურმა ვერ მოასწრო გამოცხობა და ეს სიმბოლოდ იქცა წარსულის ხსოვნისთვის. მათ გამოსვლამდე ეუწყათ კავშირი მაცისა და გამოსვლის, მაგრამ მხოლოდ შემდგომ გაცნობიერდა, მიექცა ყურადღება. ისინი ისე ნაჩქარევად გამოდიოდნენ, რომ ცომმა ვერ მოასწრო გაფუება. მოუმზადებელნი, მარაგის გარეშე მიდიოდნენ უდაბნოში და იქ 50 წელი დაჰყვეს.

”და გამოცხვეს ცომი, რომელიც გამოიტანეს ეგვიპტიდან, კვერი უმარილო, რადგანაც ვერ მოასწრეს მოხარშვა, იმიტომ, რომ  განდევნილნი იყვნენ ევიპტიდან და არ შეუძლიათ დროის დაყოვნება და საჭმელიც კი არ მოამზადეს თავიანთთვის”.

მაცა შეიძლება გამოვაცხოთ და არ დავჭრათ. მას არა მარტო ყოველი წევრისთვის, დამატებით სამსაც აცხობენ, სუფრის თავკაცთან ახლოს დებენ და მის გარშემო ლოცულობენ. როცა ეგვიპტელთაგან გათავისუფლებას ზეიმობენ, სუფრაზე იდება მარილიანი წყალი და ბოსტნეული, რომელსაც წყალში ჩავაწობთ და ისე მივირთმევთ. ხორცის ნასახი არ უნდა იყოს ამ დროს არა მხოლოდ სუფრაზე, სახლშიც. თუ რამე არის ძველი შემორჩენილი, უნდა გადააგდონ ან გაყიდონ, ოღონდ არა ებრაელზე. ფესახის დასრულების შემდეგ, შეუძლიათ უკან გამოისყიდონ. სხვა დღეებშიც, ებრაელს ხორცისა და რძის ნაწარმი ერთდროულად არ ეჭმევა. ამიტომ ერთად სუფრაზე არასდროს დგას. მეტიც, ისინი ცალ-ცალკე ინახება. ხორცის მირთმევისას კი ის ჯერ უნდა ”დაიქაშროს”. ამისთვის ერთი საათით წყლიან ჭურჭელში მოვათავსოთ, ისე, რომ წყალმა დაფაროს. შემდეგ მარილი დავაყაროთ. მაგალითად, ქათამს დაქაშვრის წინ სახსრებში ჭრიან, წყალმა და მარილმა ღრმად რომ შეაღწიოს და სისხლი უკეთ გამოიტანოს. სადაც უფრო მეტი სისხლია, მეტი მარილის შეზელვა უნდა.

კვერთან ერთად, თუ სადღეგრძელოს თქმას აპირებთ, უხამეცო ღვინო მიირთმევა. მხოლოდ მარცვლებს რომ წურავენ და ხის წვენად ქცევას ერიდებიან. თუ ისე მოხდა, რომ ღვინო არ აქვთ, ყურძნის წვენით ან ქიშმიშით მოხარშული კომპოტით გაგიმასპინძლდებიან. რეცეპტი მარტივია: წყლის სამ წილზე ქიშმიშის ერთი წილი მოვხარშოთ. მაგალითად, ვიღებთ  სამლიტრიან ქილას 800 გრამი ქიშმიშით. ვასხამთ გაციებულ სიროფს 400 გრამი შაქრისა და 2 ლიტრი წყლისგან მოხარშულს. შეგვიძლია ჩაის კოვზი ლიმნის წვენი დავუმატოთ სიმჟავისთვის. წვენი პირამდე არ ავავსოთ.  ქილას საცობი დავაფაროთ. დავდგათ თბილ ადგილას. სამ კვირაში დუღილი დამთავრდება. გავწურავთ, ბოთლებში ჩავასხამთ, ქიშმიშს სიროფი შეგვიძლია ცოტათი დავუმატოთ და როგორც იტყვიან ”მეორე მოსავალი” მივიღოთ. ებრაული ტრადიციის მიხედვით, სუფრაზე გავიტანოთ და კითხვა/პასუხით დავტკბეთ.

11 responses to “ებრაული მაცა, უხამეცო ღვინო და სხვა

  1. რამდენი პოსტი დამიგროვებია წასაკითხაად, ძალიან საინტერესო იყო.

  2. ლოლ ებრაელი კაცების მენსტრუაცია რას ნიშნავს? ეგენი განსაკუთრებული კაცები არიან?

    ძალიან საინტერესოდ გაქვს პოსტი დაწერილი და ბევრს გამოადგებოდა ამ ყველაფრის ცოდნა, თუმცა კაცმა არ იცის, ეს რას შეცვლიდა.
    სასწაულად გონებადაბინდული და უწიგნური უნდა იყო, რომ გჯეროდეს თითქოს მაცაში ვინმე სისხლს ურევს. ებრაული კანონების მიხედვით, ცხოველის ხორცსაც კი ისე ამუშავებენ, რომ სისხლი არ გაჰყვეს საერთოდ და ადამიანის სისხლს ვინ ჩადებს მაცაში, საძაგელი ანტისემიტების მოგონილი ზღაპარია.

    ფარისევლები ის ებრაელები იყვნენ, რომლებიც თორასთან ერთად (ანუ ძველი აღთქმა, რომელიც მოსემ მიიღო სინას მთაზე), თალმუდს (შედარებით ახალი კანონების წიგნი, ბრძენების და სწავლულების შედგენილი) აღიარებდნენ და ამ კანონებით ცხოვრობდნენ. იმ პერიოდში ბერძნებს, მერე რომაელებს ჰქონდათ ისრაელი დაპყრობილი და ყველანაირად ცდილობდნენ ამ ტრადიციების განადგურებას, ამიტომაც დასცინოდნენ ფარისევლების მონდომებით ლოცვებს და სწავლას. დღემდე დარჩა ასე და იქცა ფარისეველი იმ ადამიანის სინონიმად, რომელიც ვითომ თავის მოსაჩვენებლად აკეთებს ყველაფერს. სინამდვილეში, ფარისევლები თავისი რელიგიისა და წესების პატივისმცემლები იყვნენ, რომლებსაც დამპყრობლებთან ასიმილირება არ უნდოდათ.

    რამდენი ვწერე, მაპატიე, მაგრამ როგორ ერთერთ “ფარისეველსა” და ამ სფეროში “ჩახედულს”, მეპატიება :დ

  3. ეგ საიდუმლო სენი ძალზედ სასაცილო ამბავია, მგონი ვიღაცას რაღაცა შეუმჩნიეს და ერს მიაწერეს, როგორც ხდება ხოლმე.
    ასევე მთლად თითიდან გამოწოვილი ზღაპარი არ მგონია ქრისტიან ბავშვთა ხოცვა, უბრალოდ ეს ცალკეული ინდივიდების მხრიდან შეინიშნებოდა და ასევე ერს მიაწერეს. იმ სასამართლო პროცესებისგან, რაც წავიკითხე, დავაკსვენი, რომ არა მხოლოდ ებრაელები ხოცავდნენ ბავშვებს, არამედ, ქრისტიანებიც უხოცავდნენ ებრაელებს შვილებს. თუმცა ამის გახსენება ყველას ჩაუკლეს, სანამ მეოცე საუკუნის პირველი ნახევრის მასობრივი მკვლელობა არ დაიწყო, ყველაფერი ერთ დიქტატორს მიაწერეს.
    როდესაც ახალ აღთქმას ვკითხულობდი, ფარისეველს იმდენ დატვირთვას ვერ ვაძლევდი, რამდენიც ყოფილა, მაგრამ ნელ-ნელა ვიწყებ გარკვევას. შენი კომენტარები ერთ პოსტად ღირს ხოლმე.

  4. ფიზიოლოგიურად ყველა ადამიანი ერთნაირია, ამაზე თავს დავდებ, რა ეროვნებისა და რელიგიის გინდაც იყოს. მაქსიმუმ, ერთადერთი განსხვავება სემიტ და არასემიტ კაცებს შორის, წინადაცვეთაა, მეტი არაფერი.

    შეიძლება ეგ საერთოდ იქიდან წამოვიდა, როცა ეგვიპტიდან გაშვებას რომ სთხოვდა მოსე ფარაონს და ის კიდევ ჯიუტობდა, ერთერთ სასჯელად ეგვიპტელების პირმშოების დახოცვა იყო, მანამდე კიდევ მდინარეების სისხლად ქცევა. როგორც ყოველთვის ამბები სხვადასხვა სახეს ღებულობს დროთა განმავლობაში და სტერეოტიპადაც იქცევა.

    იმ დიქტატორმა, როგორც პედანტ გერმანელებს შეეფერებათ, ამ ყველაფერს ძალიან ორგანიზებული და “დალაგებული” სახე მისცა, თორემ მანამდე არანაკლები ჰოლოკოსტები ხდებოდა. თანაც უკვე მე-20 საუკუნე რომ იყო, ამიტომაა ასეთი საზარელი ჩვენთვის, არც ისე დიდი ხნის რომ ხდებოდა.

    მადლობა. მე კიდევ მიყვარს შენი პოსტების კითხვა, დაფიქრებისა და ჩემი ჩაძინებული გონების გაღვიძები მოტივატორია :დ

  5. დღეს უკვე ფიზიოლოგიური იდენტობის ყველას სჯერა, მაგრამ ყოველთვის ასე არ იყო. მეტიც, ებრაელებთან კონფლიქტის მიზეზი ენობრივი სხვაობითაც იქნა განპირობებული. სასამართლო პროცესები, რომელიც განვიხილე, ფაქტობრივად, მონოლოგს წარმოადგენდა და ებრაელებს არც კი ესმოდათ რის გამო ისჯებოდნენ. ასეთ პირობებში წარმართული პროცესისგან კი სხვა რას უნდა ველოდოთ. დიახ, მე-20 საუკუნეში უკვე ხოცვას რიტუალები წაერთვა და წამება მაგიისგანაც გათავისუფლდა. მეც მასე მგონია, რომ დასაბამს ეგვიპტესთან ექნება კავშირი, ქონით დათხვრილ კარებთან თუ ფარაონის შვილებთან.
    იშვიათად მოსწონთ ხოლმე ჩემი ბლოგი და მიხარია 🙂

გამოთქვით აზრი

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s